De edele wond van een droevig gemoed

25.07.2018 - by Lieke van Dun

Met het toenemen van het aantal mensen met een depressie voelt de roep om een ziel-perspectief op deze staat van zijn wenselijk, omdat daarmee een grote mate van menselijk potentieel kan vrijkomen.

Depressie als weg naar zingeving en authenticiteit legt al snel een link naar de Nacht van Ziel, zoals o.a. bezien vanuit de mystieke traditie.

De nacht van de ziel is een staat van zijn die er op existentieel niveau toe uitnodigt om te kiezen voor leven of sterven (lees: tot leven komen of in doodsheid verwijlen), door onze identificatie met omstandigheden, rollen en zelfbeeld op de spits te drijven en tot een punt van geen houvast te brengen.

Deze staat van diepe hopeloosheid opent ons, wanneer we het kunnen toestaan, voor een wezenlijke heroriëntatie en wordt vaak gevolgd door een langdurige periode van ontheemding en zinloosheid.

Wanneer we begrijpen waartoe de nacht van de ziel dient dan zal datgene wat we een depressie noemen kunnen transformeren naar een waarachtig proces van gehoor geven aan de diepste drijfveer van onze ziel om zich te verbinden met dát wat we in essentie zijn.

Er heersen een aantal algemeen geldende ideeën die onze oude identificatie in stand houden en die in dit licht vragen om een ziel-perspectief:

  • Dat we geslaagd zijn als we ons gelukkig voelen: het gaat in essentie om de kwaliteit van beleving van elk moment, niet om het nastreven van de ideale omstandigheden als voorwaarde voor geluksbeleving/gemoedsrust. Niet wát we doen, maar hóe we iets doen is bepalend voor onze belevingskwaliteit.
  • Dat het gaat om ons als individu: lijden nodigt ons uit om ons te gaan oriënteren op datgene wat ons draagt en wat groter is dan wijzelf. Velen zijn ons voorgegaan in de authentieke spirituele tradities om de het vraagstuk rondom lijden en de zin van het bestaan te doorgronden. Allen komen ze tot eenzelfde conclusie: in essentie gaat het om het belichamen van Liefde/God/Waarheid en dat wij mensen allen het vermogen hebben om vrij te worden van de illusie van afgescheidenheid (oorzaak van lijden) door de weg van innerlijk onderzoek aan te gaan.
  • Dat het gaat om anderen: zonder zelfliefde is elke vorm van verbinding met anderen vertroebeld door persoonlijke motieven ten behoeve van het in stand houden/opkrikken/verhogen van ons zelfbeeld. Goed begrepen egoïsme staat voor bij jezelf beginnen en bij jezelf eindigen en is de enige garantie voor een zuivere verbinding met anderen.
  • Dat ons lichaam in dienst staat van onze wil: Ons lichaam is de drager van Bewustzijn en vanuit die hoedanigheid het meest nabije instrument voor bewustwording. Bescheidenheid en dankbaarheid voor dit huis van je ziel opent je voor de wonderlijke werking ervan en voor een intieme bewogenheid die onze grove impulsen overstijgt.
  • Dat we ons denken nodig hebben: denken is handig als we een berekening moeten maken of een boodschappenlijstje willen samenstellen, maar denken kan ons niet uit verwarring halen. Sterker nog, het is het meest verblindende element (zintuig volgens het Boeddhisme) dat bewustwording saboteert. Het is zelfs in staat de illusie te creëren van de spirituele/verlichte identiteit. Inzicht, antwoorden, loslaten en groei gebeuren enkel vanuit de samenwerking tussen een grotere genade, ons verlangen om bewust te willen worden en onze intentie om genade toe te laten door los te durven laten. Wanneer we het denken los durven laten kunnen we zakken naar een betrouwbaarder punt; ons lichaam, waar ook de adem huist. Hier kunnen we wennen aan Niets zijn in plaats van iets zijn.
  • Dat (leren) voelen noodzakelijk is om te kunnen groeien: emoties zijn neutraal bezien belevingsaspecten/vormen die zich via ons manifesteren. Wij hebben de neiging ontwikkeld om gevoelens/emotie te gaan analyseren, waardoor ze van neutrale belevingselementen verworden tot gedachten constructen die vaak ook nog probleem georiënteerd zijn en cirkeldenken/-voelen in stand houden. Beleven is iets anders dan voelen. Beleven nodigt uit tot het plaatsnemen in de stoel van de observeerder, die zich gewaar is van datgene dat het lichaam en hoofd aan belevingsmateriaal genereert zonder zich ermee te identificeren. In het besef dat Bewustzijn heerst. Nu. In enkel gewaarzijn. En dat dit een alles vervullende geruststelling en vrede schenkt. Nu. In deze zucht..

‘Voor zonsopgang is het vaak het donkerst’
(uit: De weg van bevrijding, Adyashanti​)